← Tüm Yazılara Dön
Microsoft Azure

Azure Active Directory Conditional Access ve Risk Tabanlı Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) Mimarisi

Kullanıcı başına statik MFA (Per-User MFA) yerine Azure AD Conditional Access ile bağlam duyarlı erişim, eski protokol engelleme ve acil erişim istisnası kurulumu.

·9 dk okuma·
#Azure AD#Conditional Access#MFA#Legacy Auth#Zero Trust#EMS E3
Azure Active Directory Conditional Access ve Risk Tabanlı Çok Faktörlü Kimlik Doğrulama (MFA) Mimarisi

Statik MFA’dan Bağlam Duyarlı Erişime Geçiş

Kurumsal ağların dışına açılan Exchange Online ve SharePoint Online oturumlarında kullanıcı başına statik MFA (Per-User MFA) açmak hem yönetici hatalarına hem de kullanıcı direncine yol açar. Daha kritik olanı, IMAP, POP3 ve SMTP gibi eski kimlik doğrulama (Legacy Auth) protokollerinin MFA ekranını tamamen baypas etmesidir; parola püskürtme saldırılarının büyük bölümü bu korunmasız eski uç noktaları hedef alır. Bu rehberde Azure AD P1 (EMS E3) lisansıyla temel Conditional Access katmanının sıfır kesintiyle nasıl tasarlanacağı ele alınmaktadır.

Azure AD adıyla tasarlanan bu Conditional Access katmanı, günümüzde Microsoft Entra ID üzerinde FIDO2 Passkey kimlik gücü, Token Protection ve Entra ID Kimlik Dayanıklılığı & PIM kontrolleriyle gelişimini sürdürmektedir.

Güven Sınırları ve Politika İlkeleri

  • Bağlam Duyarlı Doğrulama: Zero Trust "Açıkça Doğrula" ilkesi gereği oturum kararı yalnızca parola ile değil; kullanıcı grubu, konum (Named Locations), cihaz platformu ve istemci uygulaması bağlamıyla verilir.
  • Legacy Authentication Engeli: Exchange ActiveSync, IMAP, SMTP Auth ve POP3 gibi eski protokoller engellenmediği sürece MFA kuralları etkisiz kalabilir.
  • Yönetici IP İstisnası Yasağı: Kurumsal merkez IP blokları Named Locations olarak tanımlansa dahi Yönetici rolleri için IP istisnası verilmemelidir.
  • Acil Erişim Koruması: Koşullu Erişim ve kimlik doğrulama gücü kuralları üretim öncesinde mutlaka Report-Only modunda sınanmalı, iki bulut tabanlı Break-Glass hesabı kapsam dışı tutularak yönetici kilitlenmesi önlenmelidir.

Ön Koşullar ve Yetki Ayrımı

  • Lisanslama: EMS E3, Microsoft 365 E3 veya Azure AD Premium P1 (risk tabanlı oturum kuralları için EMS E5 / P2).
  • RBAC: Conditional Access Administrator rolü Privileged Identity Management üzerinden onaylı olarak aktive edilmelidir.
  • İlk Envanter: Son 30 günlük Azure AD Sign-in günlüklerinde eski kimlik doğrulama kullanan servis hesapları tespit edilip temizlenmelidir.

Teknik Doğrulama ve Oturum Denetimi

Conditional Access ve Named Locations Duruş Kontrolü

Aşağıdaki Microsoft Graph PowerShell komutları salt okunur denetim sınıfındadır; Policy.Read.All izniyle kiracıdaki tüm Conditional Access politikalarını ve tanımlı Named Locations listesini canlı yapılandırmayı değiştirmeden raporlar.

powershell
Connect-MgGraph -Scopes "Policy.Read.All"

# 1. Tenant uzerindeki Conditional Access politikalarini ve durumlarini listele
Get-MgIdentityConditionalAccessPolicy | Select-Object DisplayName, State, CreatedDateTime | Format-Table -AutoSize

# 2. Politikadan haric tutulan guvenilir konum (Named Locations) tanimlarini denetle
Get-MgIdentityConditionalAccessNamedLocation | Select-Object DisplayName, Id, CreatedDateTime | Format-Table -AutoSize

Legacy Auth ve MFA Başarısızlıklarının KQL ile İzlenmesi

Bu telemetri toplama sorgusu, Log Analytics Reader veya Security Reader yetkisiyle SigninLogs tablosu üzerinden son 14 günde eski protokolleri (IMAP4, POP3, SMTP, Exchange ActiveSync) kullanan veya Conditional Access engeline takılan oturumları özetler.

kql
// Veri Kaynağı: Microsoft Entra ID Diagnostic Settings -> Log Analytics / Microsoft Sentinel (SigninLogs)
SigninLogs
| where TimeGenerated > ago(14d)
| where ClientAppUsed in ("IMAP4", "POP3", "SMTP", "Exchange ActiveSync", "Other clients")
    or ConditionalAccessStatus == "failure"
| project TimeGenerated, UserPrincipalName, AppDisplayName, ClientAppUsed, IPAddress, ConditionalAccessStatus, ResultDescription
| summarize FailedCount = count(), Protocols = make_set(ClientAppUsed, 5) by UserPrincipalName, IPAddress
| order by FailedCount desc

Kilitlenme Riskleri, Sınırlar ve Geri Dönüş Planı

  • Kendi Kendini Dışarıda Bırakmak: Break-Glass istisna grubu oluşturulmadan All Users MFA zorlamak hatalı bir cihaz kuralında tüm Global Admin erişimini kilitleyebilir.
  • Servis Hesaplarını Gözden Kaçırmak: Eski PowerShell otomasyonları Legacy Auth engellemesinden etkilenebilir; önce pilot grupla denetim yapılmalıdır.
  • Named Locations Güvenilirliği: Tüm kurumsal VPN çıkış IP’leri güvenilir işaretlenirse saldırganın şirket VPN hesabı üzerinden girişinde MFA atlanabilir.
  • Azaltılan ve Azaltılamayan Riskler: Koşullu Erişim, Authentication Strengths, CAE ve token bağlama kontrolleri parola püskürtme ve oturum çalma saldırılarını ciddi ölçüde daraltır; ancak Entra SSO/CA arkasına alınmamış harici SaaS uygulamalarını, token bağlamayı desteklemeyen eski akışları ve yetkili oturum içindeki meşru kullanıcı suistimalini tek başına durdurmaz.
  • Bağımlılıklar ve Kesinti Koşulları: Politika motoru doğru Entra ID P1/P2 lisanslamasına, cihaz uyumluluk sinyallerine ve düşük gecikmeli doğrulama uç noktalarına bağımlıdır.
  • Geri Dönüş (Rollback) Planı: Her yeni Koşullu Erişim veya oturum kısıtı önce Report-Only (enabledForReportingButNotEnforced) olarak çalıştırılmalı ve iki adet bulut tabanlı Break-Glass hesabı kapsam dışı bırakılmalıdır. Üretim kesintisinde Break-Glass oturumu üzerinden politika derhal Report-Only durumuna çekilir.

Doğrulanmış Birincil Kaynaklar & Açık Kaynak Depolar

Bu teknik rehber aşağıdaki resmi duyuru, Microsoft Learn belgeleri ve açık kaynak PowerShell / KQL depolarıyla doğrulanmıştır.

Çok Kanallı Yayın Özeti (X & LinkedIn Taslağı)

X (Twitter) ve LinkedIn paylaşım taslaklarını göster / gizle
X (Twitter) Taslağı

Statik MFA yerine Azure AD Conditional Access, Legacy Auth engelleme ve Break-Glass güvenliğini ele alan mimari rehberi paylaştım. #AzureAD #ConditionalAccess #ZeroTrust

LinkedIn Taslağı

Parola püskürtme saldırılarının %90 dan fazlası Legacy Auth uç noktalarını hedefliyor. Azure AD Conditional Access baseline tasarımı, PowerShell ve KQL denetim sorgularını inceleyin.